| Meetperiode | Fryslân | Nederland |
|---|---|---|
| 2019 | 325 | 11.355 |
| 2020 | 275 | 10.405 |
| 2021 | 380 | 12.845 |
| 2022 | 495 | 15.260 |
| 2023 | 470 | 15.545 |
| 2024 | 360 | 11.670 |
| 2025 | 245 | 9.540 |
Het CBS telt vestigingen bij de oprichting van een nieuw bedrijf. Een extra locatie van een voortgezet bedrijf valt daarbuiten. Tot en met 2023 definitief, 2024 nader voorlopig en 2025 voorlopig. Aantallen zijn afgerond. CBS StatLine 83631NED; selectie 351900, PV21.
De meetpunten voor Fryslân
Het verloop in Fryslân begint bij 325 in 2019 en bereikt 245 in 2025. In volgorde van de meetpunten zijn de tussenstappen -50, +105, +115, -25, -110, -115 oprichtingen. De grootste absolute stap voor Gespecialiseerde bouw valt tussen 2021 (380) en 2022 (495). In deze selectie geldt 2025 met 245 als laagste meetpunt, en 2022 met 495 als hoogste. De eindwaarde ligt daarmee 250 onder dat maximum en 0 boven het minimum van Fryslân.
Hoe verhoudt Gespecialiseerde bouw zich tot het gebied?
Van 2019 tot 2025 verschoof het totaal voor Fryslân van 5.630 naar 5.555 oprichtingen. De verandering binnen Gespecialiseerde bouw was -80, bij een totale regionale beweging van -75. In 2019 kwam de categorie daarmee uit op 5,77 procent van Fryslân en in 2025 op 4,41 procent. Binnen dezelfde regio heeft Industrie een bijna zo grote telling (250), vanuit 275 bij het eerste meetpunt. Sommige branchegroepen binnen de bron overlappen; deze twee categorieën zijn apart vergeleken.
Hoeveel openingen per honderd bestaande vestigingen?
Een tweede CBS-tabel geeft het aantal bestaande vestigingen van Gespecialiseerde bouw op 1 januari 2025: 5.200 in Fryslân en 143.970 in Nederland. De oprichtingenstatistiek telt vestigingen bij de oprichting van een nieuw bedrijf. Gedurende 2025 staan respectievelijk 245 en 9.540 van zulke oprichtingen geregistreerd. Per honderd vestigingen aan het begin van het jaar komt dat neer op 4,71 voor Fryslân en 6,63 landelijk. Voor een wervingsbrief over openingen is dat een andere maat dan het absolute aantal 245. De verhouding bevat geen individuele kandidaten of contactadressen.
Op 1 januari 2026 staan er 5.240 vestigingen van Gespecialiseerde bouw in Fryslân. Het verschil met 1 januari 2025 bedraagt +40 vestigingen. Zet die verandering naast de 245 openingen in Fryslân. Ook landelijk wijkt de verandering in de stand (+1.345) af van het aantal oprichtingen (9.540). Verhuizingen, opheffingen en wijzigingen in de registratie kunnen de stand mede beïnvloeden. De twee metingen leveren daardoor geen berekende lijst van stoppers op.
Van Fryslân naar de landelijke reeks
Voor heel Nederland bedraagt Gespecialiseerde bouw in 2025 9.540 oprichtingen; in 2019 waren het er 11.355. De landelijke beweging over dat venster komt neer op -16%, tegenover -24,6% voor Fryslân. In absolute aantallen ligt Nederland -1.815 ten opzichte van de beginmeting. Het aandeel van Fryslân in de nationale reeks gaat van 2,86 naar 2,57 procent. Dat verloopt niet noodzakelijk in dezelfde richting als het aandeel van Gespecialiseerde bouw binnen het regionale totaal van 5.555.
Welke gebieden lijken op de eindstand?
Onder de 12 vergelijkbare gebieden met een positieve meetwaarde voor Gespecialiseerde bouw en een beschikbare beginmeting zijn er 9 met een hogere eindstand dan Fryslân. De stand van 245 is binnen deze selectie niet gedeeld. Het dichtst in absolute aantallen komt Flevoland met 285, gevolgd door Drenthe met 200. Relatief aan het eigen regionale totaal lopen de andere gebieden van 3,38 procent in Utrecht tot 5,69 procent in Zuid-Holland. Ter vergelijking staat Fryslân op 4,41 procent voor Gespecialiseerde bouw.
Een aanleiding zoeken om ondernemers te spreken
Leg een netwerkpartner uit Fryslân bij een intake twee groepen voor: de nieuwe vestigingen binnen Gespecialiseerde bouw (CBS, 2025: 245) en die binnen Industrie (250). Vraag welke ervaringen bij een opening in elk werkveld terugkomen. Komen de geïnteresseerden zelf uit Fryslân, of zou juist Flevoland een logischer gespreksgebied zijn? Voor Gespecialiseerde bouw telt deze bron vestigingen bij de oprichting van een nieuw bedrijf. Een gewone extra locatie van een voortgezet bedrijf valt buiten deze reeks. Houd eigenaar, vestiging en vrijwillig aangemelde kandidaat apart op de gesprekslijst.




